09.08.2016 tarih 29796 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 6728 sayılı Yatırım Ortamının İyileştirilmesi Amacıyla Bazı Kanunlarda
Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile Sosyal Güvenlik Kurumu'na verilmesi gereken aylık prim ve hizmet belgesi ile Maliye Bakanlığı'na verilmesi gereken muhtasar beyanname birleştirilmiş olup, "Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesi" adını almıştır.
1.İçerik
193 sayılı Gelir Vergisi Kanununa 98/A maddesi eklenmiştir. Söz
konusu maddeye göre, muhtasar ve prim hizmet beyannamesi, vergi
kanunlarına göre verilmesi gereken muhtasar beyanname ile 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu uyarınca verilmesi
gereken aylık prim ve hizmet belgesinin birleştirilerek, kesilen vergilerin
matrahları ile birlikte sigortalının sigorta primleri ve kazançları toplamı ile
prim ödeme gün sayılarının bildirilmesine mahsustur.
2.Maliye Bakanlığı ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'na Yetki Verilmesi
193 sayılı Gelir Vergisi Kanununa eklenen 98/A maddesine göre;
muhtasar beyanname ile aylık prim ve hizmet belgesinin birleştirilerek
verilmesi hususunda zorunluluk getirmeye veya kaldırmaya, kapsama
girecekleri gruplar, sektörler, gayrisafi iş hasılatları, istihdam edilen işçi
sayıları, gelir unsurları, il ve ilçe sınırları itibarıyla ayrı ayrı veya birlikte
tespit etmeye, muhtasar ve prim hizmet beyannamesinin şekil, içerik ve
ekleri ile ilgili olduğu dönemi ve uygulamaya ilişkin usul ve esasları
belirlemeye Maliye Bakanlığı ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı
müştereken yetkili kılınmıştır.
3.Muhtasar ve Prim Beyannamesinin Verilme Süresi
Muhtasar ve prim hizmet beyannamesinin verilmesinde Gelir Vergisi
Kanununun 98 inci maddesinde belirtilen yer ve süreler dikkate alınacaktır.
Buna göre Muhtasar Ve Prim Hizmet Beyannamesi ilgili olduğu ayı
takip
eden ayın yirmi üçüncü günü akşamına kadar bağlı olunan vergi dairesine
verilecektir.
Maliye Bakanlığı; bölge, il, ilçe, mahal ve sektörlere göre yetkili vergi
dairesini ve beyannamenin verilme zamanını belirlemeye yetkili kılınmıştır.
4.Tahakkuk Fişinin Elektronik Ortamda Verilmesi
213 sayılı Vergi Usul Kanununun 28 inci maddesine yeni fıkra
eklenmiştir. Yapılan ekleme ile Muhtasar Ve Prim Hizmet Beyannamesinin
5510 sayılı Kanun kapsamında oluşturulan kısmına ilişkin olarak
düzenlenen tahakkuk fişinin, mükellefe veya elektronik ortamda
beyanname gönderme yetkisi verilmiş diğer kişilere Gelir İdaresi Başkanlığı
tarafından elektronik ortamda gönderilmesi düzenlenmiştir.
5.Meslek Mensubuna Müteselsil Sorumluluk
5510 sayılı Kanununun 12.maddesinin ikinci fıkrasına ekleme
yapılmıştır. Yapılan düzenleme ile muhtasar ve prim hizmet
beyannamesinin defter ve kayıtlara ve bu kayıtların dayanağını teşkil eden
belgelere uygun olmamasından işverenlerle birlikte yazılı sözleşme ile yetki
verilmiş serbest muhasebeci, serbest muhasebeci mali müşavir ve yeminli
mali müşavirler de müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulmuştur.
Ayrıca, Kanun ile 5510 sayılı Kanunun 100 üncü maddesinde değişiklik
yapılmıştır. Yapılan değişiklik ile 5510 sayılı Kanun gereğince Kuruma
verilecek belge ve bildirimlerin 3568 sayılı Kanuna göre yetki almış meslek
mensupları tarafından da verilebilmesi amacıyla düzenleme yapılmıştır.
6.Teşvik Şartlarında Düzenleme
5510 sayılı Kanun’da düzenlenmiş olan 5 puanlık ve 6 puanlık prim
indirimi teşviklerinden, büyük ölçekli yatırımların teşvikinden ve asgari
ücret teşvikinden faydalanmak için gerekli olan koşullardan olan aylık prim
ve hizmet belgelerinin süresinde verilmesi yükümlülüğüne Muhtasar Ve
Prim Hizmet Beyannamesinin süresinde Maliye Bakanlığına verilmesi şartı
eklenmiştir.
Getirilen bu düzenleme, Muhtasar Ve Prim Hizmet Beyannamesinin
verilmeye başlanmasıyla birlikte uygulanmaya başlanacak doğal süreç için
gerekli yasal değişikliği içermektedir.
7.Diğer Düzenlemeler ve Sigortalı Çalıştırmama Hali
Kanun ile 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve GSS Kanununun 86.maddesinde bazı değişiklikler yapılmıştır. Yapılan değişiklik ile 86 ncı
maddedeki aylık prim ve hizmet belgesinin içeriği ve verilmesi ile ilgili
hususlar mülga edilmiş ve Muhtasar Ve Prim Hizmet Beyannamesinin
hayata geçirilmesi sonucu çıkartılacak yönetmeliğe göre işlem yapılması
gerektiği belirtilmiştir. Buna benzer şekilde sigortalıların eksik gün
belgelerinin verilmesi ve ilgili diğer hususlar da çıkartılacak yönetmeliğe
havale edilmiştir.
Ayrıca yapılan ekleme ile işverenin sigortalı çalıştırmaya son vermesi halinde durumu 15 gün içinde SGK’ya bildirmesi yükümlülüğü getirilmiştir.
8.Afet Durumunda Belgelerin Verilme Süresi ve Primlerin Ertelenmesine ait Düzenleme
Kanun ile 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve GSS Kanununun “Afet
durumunda belgelerin verilme süresi ve primlerin ertelenmesi” başlıklı 91
inci maddesi yeniden düzenlenmiştir. Yapılan değişiklik ile “yangın, su
baskını, yer kayması, deprem” gibi afetlere “sel ve kuraklık” afetleri ile ağır
hastalık, ağır kaza, tutukluluk ve sabotaj halleri eklenmiştir. Buna göre;
Yangın, su baskını, sel, kuraklık, yer kayması, deprem gibi afetlerle
ağır hastalık, ağır kaza, tutukluluk ve sabotaj gibi nedenlerle ticari veya
ekonomik kayıplara uğrayan işverenler, 4/b kapsamındaki sigortalılar ile
primlerini kendileri ödeyen sigortalılar, bu durumu belgelemeleri kaydıyla
vakanın veya afetin meydana geldiği tarihten itibaren üç ay içinde talepte
bulunmaları ve prim ödeme aczine düştüklerinin, yapılacak inceleme
sonucu anlaşılması halinde, yukarıda belirtilen vaka veya afet tarihinden
önce ödeme süresi dolmuş mevcut Kuruma olan borçlar ile vaka veya
afetin meydana geldiği tarihi takip eden üçüncü ayın sonuna kadar
tahakkuk edecek Kuruma olan borçları, vaka veya afetin meydana geldiği
tarihten itibaren bir yıla kadar Kurumca ertelenebilir.
Yukarıda belirtilen durumlar ile Bakanlık ve Maliye Bakanlığınca
müştereken belirlenen vaka, afet veya mücbir sebep hallerinde Kuruma
verilmesi gereken her türlü bilgi ve belge ile yapılması gereken
başvuruların vakanın, afetin veya mücbir sebebin meydana geldiği tarihi takip eden üç ay içinde Kuruma verilmesi veya yapılması halinde,
süresinde verilmiş veya yapılmış sayılır.
Yetkili makamlarca genel hayatı etkilediğine dair karar verilen vaka,
afet veya mücbir sebep hallerinde, genel hayatın etkilendiği bölge, il, ilçe
veya mahalde doğrudan veya dolaylı olarak zarar gören işverenlerle
sigortalı ve hak sahiplerince bu Kanuna göre Kuruma verilmesi gereken her
türlü bilgi ve belge ile yapılması gereken başvuruların, ödenmesi gereken
primlerin ve diğer Kurum alacaklarının ödeme sürelerini bu Kanundaki
sürelere bağlı olmaksızın, genel hayatın etkilendiği bölge, il, ilçe veya
mahaldeki şartları ve gelişmeleri göz önünde tutarak belirlemeye ve
ertelemeye Kurum yetkilidir.
Kuruma olan borçların ertelendiği sürede zaman aşımı işlemez ve
ertelenen kısmına gecikme cezası ve gecikme zammı uygulanmaz.
9.Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesine ait İdari Para Cezası Düzenlemesi
5510 sayılı Kanunun 102.maddesinin birinci fıkrasına (m) bendi
eklenmiştir. Söz konusu düzenleme ile aylık prim ve hizmet belgesinin
verilmemesi halinde uygulanan idari para cezasından farklı olarak tutulan
defter türüne ve eksik tahakkuk ettirilen prim tutarına göre ceza tutarı
farklılaştırılmıştır.
Söz konusu bende göre, Kurumun prim tahakkukuna ve sigortalıların
sosyal güvenlik haklarına dayanak teşkil eden Muhtasar Ve Prim Hizmet
Beyannamesindeki sigortalıların, prime esas kazançlarının veya
hizmetlerinin bildirilmediği, eksik ya da geç bildirildiği anlaşılan her bir
işyeri için;
1) Beyannamenin asıl olması halinde, aylık asgari ücretin iki katını
geçmemek kaydıyla beyannamede kayıtlı sigortalı sayısı başına, aylık asgari
ücretin beşte biri tutarında,
2) Beyannamenin ek olması halinde, aylık asgari ücretin iki katını
geçmemek kaydıyla her bir ek beyannamede kayıtlı sigortalı sayısı başına,
aylık asgari ücretin sekizde biri tutarında,
3) Ek beyannamenin, 86.maddenin beşinci fıkrasına istinaden
Kurumca resen düzenlenmesi durumunda, aylık asgari ücretin iki katını
geçmemek kaydıyla her bir ek beyannamede kayıtlı sigortalı sayısı başına,
aylık asgari ücretin yarısı tutarında,
4) Beyannamenin mahkeme kararı, Kurumun denetim ve kontrol ile
görevlendirilmiş memurlarınca yapılan tespitler veya diğer kamu
idarelerinin denetim elemanlarınca kendi mevzuatları gereğince
yapacakları soruşturma, denetim ve incelemeler neticesinde ya da
bankalar, döner sermayeli kuruluşlar, kamu idareleri ile kanunla kurulan
kurum ve kuruluşlardan alınan bilgi ve belgelerden, hizmetleri ve
kazançları Kuruma bildirilmediği veya eksik bildirildiği ya da sadece
hizmetlerinin Kuruma eksik bildirildiği anlaşılan sigortalılarla ilgili olması halinde, beyannamenin asıl veya ek nitelikte olup olmadığı, işverence
düzenlenip düzenlenmediği dikkate alınmaksızın, aylık beyannamedeki her
bir işyeri için,
a) Kamu idareleri ile 213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca bilanço
esasına göre defter tutmak zorunda olanlar hakkında asgari ücretin üç
katını geçmemek üzere sigortalı başına aylık asgari ücret tutarında,
b) Diğer defterleri tutmak zorunda olanlar hakkında asgari ücretin iki
katını geçmemek üzere sigortalı başına yarım asgari ücret tutarında,
c) Defter tutmakla yükümlü olmayanlar hakkında aylık asgari ücreti
geçmemek üzere sigortalı başına asgari ücretin üçte biri tutarında,
ç) Beyannamedeki her bir işyerinden bildirilen sigortalıların sadece
prime esas kazançlarının eksik bildirildiğinin anlaşılması halinde ise
beyannamenin asıl veya ek nitelikte olup olmadığı, işverence düzenlenip
düzenlenmediği dikkate alınmaksızın, aylık asgari ücretin onda birinden az,
iki katından fazla olmamak üzere tespit edilen prime esas kazanç
tutarında,
idari para cezası uygulanır.
10- Meslek Kodu Uygulaması İle İlgili İdari Para Cezası Getirilmesi
5510 sayılı Kanunun 102.maddesinin birinci fıkrasına (n) bendi
eklenmiştir. Buna göre, muhtasar ve prim hizmet beyannamesinde,
sigortalıların işyerlerinde fiilen yaptıkları işe uygun meslek adı ve kodunu,gerçeğe aykırı bildiren her bir işyeri için aylık asgari ücreti geçmemek
üzere meslek adı ve kodu gerçeğe aykırı bildirilen sigortalı başına asgari
ücretin onda biri tutarında idari para cezası uygulanacaktır.
Ancak söz konusu meslek kodu düzenlemesinin
yürürlük tarihi 01/01/2018 olarak
belirlenmiştir.
11.Geçiş Hükümleri
Kanun ile 5510 sayılı Kanuna Ek Madde 12 eklenmiştir. Bu madde ile
Muhtasar Ve Prim Hizmet Beyannamesinin uygulanmaya başlamasından
önceki tarihlerde verilmesi gereken aylık prim ve hizmet belgeleri için
değişikliklerden önceki hükümlerin uygulanacağı belirtilmiştir.
Not : Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesi, Maliye Bakanlığı ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından hazırlanacak Genel Tebliğ yayımlandıktan sonra geçerli olacaktır.
